नयाँदिल्ली। दिपावलीअघि भारतीय सेयर बजारमा ऐतिहासिक उछाल आएको छ। लगातार सात कारोबार दिनदेखि बढिरहेको बजारले पछिल्लो ३५ वर्षयताकै कीर्तिमान बनाएको छ। यस अवधिमा सेन्सेक्स १०.६ प्रतिशत अर्थात् ७ हजार ७८२ अंकले बढेको छ भने निफ्टीमा १०.२७ प्रतिशतको वृद्धि भएको छ। बजारमा आएको यो उछालसँगै लगानीकर्ताको सम्पत्ति २९.५७ लाख करोड भारतीय रुपैयाँले बढेको छ।

शुक्रबार पनि बजारमा उत्साहजनक वृद्धि जारी रह्यो। सेन्सेक्स १ हजार ७१८ अंक अर्थात् २.१७ प्रतिशतले बढेर ८१ हजार २८.०२ बिन्दुमा बन्द भयो। त्यस्तै, निफ्टी ४९४ अंक अर्थात् २.०१ प्रतिशतले बढेर २५ हजार ३०.३५ बिन्दुमा पुग्यो।

दुवै प्रमुख सूचकांक करिब आठ महिनायताकै उच्च बिन्दुमा पुगेका छन्। यससँगै सेन्सेक्स पुनः ८० हजार र निफ्टी २५ हजार बिन्दुमाथि उक्लिएका छन्। यो साता मात्रै सेन्सेक्स ८.८ प्रतिशत र निफ्टी ८.६ प्रतिशतले बढेका छन्। सन् २०२१ को फेब्रुअरीपछि दुवै सूचकांकको यो सबैभन्दा राम्रो साप्ताहिक प्रदर्शन हो।

लगानीकर्ताको सम्पत्ति २९.५७ लाख करोड बढ्यो

अक्टोबर २८ देखि सुरु भएको सात कारोबार दिनको वृद्धिसँगै बम्बई स्टक एक्सचेन्ज (बीएसई) मा सूचीकृत कम्पनीहरूको कुल बजार पुँजीकरण ५०३.११ लाख करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

यस अवधिमा कम्पनीहरूको बजार मूल्यमा मात्रै २९.५७ लाख करोड रुपैयाँ थपिएको छ। यसको अर्थ सेयर बजारको उछालले लगानीकर्ताको सम्पत्तिमा ठूलो वृद्धि भएको छ।

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार निफ्टीलाई अब २४ हजार ५०० बिन्दुभन्दा माथि टिकाइराख्नु महत्वपूर्ण हुनेछ। उक्त स्तर कायम रहेमा निफ्टी २५ हजार २०० देखि २५ हजार ५०० बिन्दुसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। यद्यपि लगानीकर्ताले बलिया वित्तीय अवस्था भएका कम्पनी छनोट गर्दै सावधानीपूर्वक लगानी गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ।

बजार बढ्नुका पाँच प्रमुख कारण

विदेशी लगानीकर्ताको पुनरागमन

भारतीय सेयर बजारमा विदेशी संस्थागत लगानीकर्ताको पुनरागमनलाई पछिल्लो वृद्धिको सबैभन्दा महत्वपूर्ण कारण मानिएको छ। विदेशी पोर्टफोलियो लगानीकर्ता (एफपीआई) ले यस अवधिमा भारतीय बजारमा करिब ४९ हजार ५०० करोड रुपैयाँको खुद सेयर खरिद गरेका छन्। यो करिब ५.२ अर्ब अमेरिकी डलर बराबर हो।

विदेशी लगानीकर्ताको खरिद बढेपछि बजारमा लगानीको प्रवाह बढेको छ र त्यसले सेयर मूल्य उकास्न सहयोग गरेको छ।

कच्चा तेलको मूल्यमा गिरावट

कच्चा तेलको मूल्य घट्नु पनि भारतीय अर्थतन्त्र र सेयर बजारका लागि सकारात्मक बनेको छ। दुई साताभन्दा कम अवधिमा कच्चा तेलको मूल्य करिब २० प्रतिशतले घटेको छ।

ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा तल झरेर शुक्रबार करिब ९६.९९ डलरमा कारोबार भएको थियो।

भारत ठूलो परिमाणमा कच्चा तेल आयात गर्ने मुलुक भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य घट्दा आयात खर्च र मुद्रास्फीतिको दबाब कम हुन सक्छ। यसले अर्थतन्त्र र कम्पनीहरूको लागतमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकी निर्वाचनको परिणाम

अमेरिकामा भएको मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्रेटिक पार्टीले ठूलो सफलता हासिल गरेको छ। बजारले यसलाई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका नीतिहरूप्रति जनताको असन्तुष्टिको संकेतका रूपमा व्याख्या गरेको छ।

यसले अमेरिकी सरकारको व्यापार तथा विदेश नीतिमा थप नियन्त्रण र सन्तुलन कायम हुन सक्ने अपेक्षा लगानीकर्तामा जगाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा अनिश्चितता घट्ने आशाले पनि बजारलाई सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।

भारतीय रुपैयाँ बलियो हुनु

अमेरिकी डलरको तुलनामा भारतीय रुपैयाँ बलियो बन्नु पनि बजार वृद्धिको अर्को कारण बनेको छ। शुक्रबार भारतीय रुपैयाँ प्रतिडलर करिब ९३.९० को स्तरमा पुगेको थियो। यो अप्रिल २२ यताकै बलियो अवस्था हो।

भारतीय रुपैयाँको मूल्यमा सुधार आउँदा विदेशी लगानीकर्ताका लागि भारतीय बजार थप आकर्षक बन्न सक्छ। यसले विदेशी लगानीको प्रवाह बढाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बैंकिङ तथा वित्तीय कम्पनीको सेयरमा उछाल

पछिल्लो बजार वृद्धिमा बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रका कम्पनीहरूको ठूलो योगदान रहेको छ। यो साता वित्तीय क्षेत्रका सेयरमा १०.४ प्रतिशत र निजी बैंकका सेयरमा ९.१ प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको छ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाका सेयरमा आएको सुधारले समग्र बजारका प्रमुख सूचकांकलाई माथि लैजान महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

एआई कम्पनीको सेयरमा गिरावट, भारतमा कम प्रभाव

अमेरिका तथा एसियाका विभिन्न सेयर बजारमा कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) प्रविधिसँग सम्बन्धित कम्पनीका सेयरमा ठूलो गिरावट आएको छ। एआई प्रविधिमा कम्पनीहरूले अत्यधिक लगानी गरिरहेका छन् तर त्यसअनुसार आम्दानी कति हुन्छ भन्ने स्पष्ट नभएकाले लगानीकर्तामा चिन्ता बढेको छ। यसको प्रभाव दक्षिण कोरिया, जापान र ताइवानका सेयर बजारमा पनि देखिएको छ। शुक्रबार कोरिया र जापानका बजार करिब ६ प्रतिशतसम्म घट्दा ताइवानको बजार ४।५ प्रतिशतले ओरालो लागेको थियो।

तर भारतीय बजारमा एआई पूर्वाधारमा ठूलो लगानी गर्ने कम्पनीहरूको हिस्सा तुलनात्मक रूपमा कम भएकाले विश्वव्यापी बिक्रीको दबाब त्यहाँ कम परेको देखिएको छ। शुक्रबार भारतीय निफ्टी आईटी सूचकांकसमेत ०.४ प्रतिशतले बढेको थियो।

के बजारको उछाल कायम रहला?

लगातार सात दिनको तीव्र वृद्धिपछि केही लगानीकर्ताले नाफा सुरक्षित गर्न सेयर बिक्री गर्न सक्ने सम्भावना छ। त्यसैले आगामी दिनमा बजारमा केही उतारचढाव देखिन सक्छ।

भारतीय सेयर बजारको आगामी दिशा मुख्यतः विदेशी लगानीकर्ताको खरिदबिक्री, कच्चा तेलको मूल्य र कम्पनीहरूको त्रैमासिक वित्तीय नतिजामा निर्भर रहनेछ।

यसका अतिरिक्त अमेरिकी सरकारका नीति, विश्वव्यापी प्रविधि कम्पनीहरूको अवस्था र पश्चिम एसियाको राजनीतिक तथा सुरक्षा परिस्थितिले पनि बजारको दिशालाई प्रभावित पार्न सक्नेछ।

कच्चा तेलको मूल्यमा आएको गिरावट, भारतीय रुपैयाँको मजबुती र विदेशी लगानीकर्ताको पुनरागमनले बजारलाई तत्कालका लागि बलियो आधार दिएका छन्। कम्पनीहरूको आम्दानीमा सुधार र सेयरको मूल्यांकन उचित स्तरमा रहन सके भारतीय बजारको यो सकारात्मक गति थप केही समय कायम रहन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ। (स्रोत- नवभारत टाइम्स)