दुबईमा सुन यस वर्षकै सस्तो, नेपाली बजारमा पनि मूल्य घट्ने दबाब
अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर थप बढाउन सक्ने अनुमानले सुनको माग कमजोरस दुबईमा प्रतिग्राम ४५६।२५ दिराममा झर्यो, नेपालमा एक तोलाको मूल्य दुई लाख ६७ हजार २०० रुपैयाँ
काठमाडौं। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा लगातार गिरावट आएको छ। विश्व बजारमा सुनको मूल्य घटेसँगै दुबईको बजारमा पनि सुन यस वर्षकै न्यून विन्दुमा पुगेको छ। अमेरिकी केन्द्रीय बैंक (फेडरल रिजर्भ) ले महँगी नियन्त्रण गर्न ब्याजदर थप बढाउन सक्ने अनुमानले लगानीकर्ताहरू सुनबाट अन्य लगानीतर्फ आकर्षित हुन थालेपछि यसको मूल्यमा दबाब परेको हो।
दुबई ज्वेलरी ग्रुपका अनुसार बुधबार बजार खुल्दा २४ क्यारेट सुनको मूल्य प्रतिग्राम ८ दिरामले घटेर ४५६.२५ दिराम कायम भएको छ। त्यस्तै, २२ क्यारेट सुन प्रतिग्राम ४२२.५० दिराम, २१ क्यारेट ४०५.२५ दिराम, १८ क्यारेट ३४७.२५ दिराम र १४ क्यारेट सुन २७१ दिराममा कारोबार भएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि सुनको मूल्य २.०८ प्रतिशतले घटेर प्रतिऔँस ३ हजार ७८२ अमेरिकी डलरमा झरेको छ। चाँदीको मूल्यमा पनि ३.४७ प्रतिशतको गिरावट आएको छ। चाँदी प्रतिऔँस ४५.८३ डलरमा कारोबार भएको छ।
दुबईको बजारमा अक्टोबरको मध्यदेखि सुनको मूल्य प्रतिग्राम ५०० दिरामभन्दा तल रहँदै आएको छ। पछिल्लो गिरावटले सुनको मूल्य यस वर्षकै न्यून स्तरमा पुर्याएको हो।
सेन्चुरी फाइनान्सियलका प्रमुख लगानी अधिकृत विजय वालेचाका अनुसार ऊर्जा मूल्यमा आधारित महँगी लामो समयसम्म कायम रहने अनुमानले अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले मौद्रिक नीति थप कडा बनाउन सक्ने सम्भावना बढाएको छ। यसले सुनको मूल्यमा दबाब सिर्जना गरेको उनको भनाइ छ।
बुधबारसम्म उपलब्ध सीएमई फेडवाच टुलका अनुसार डिसेम्बर ९ मा हुने फेडरल रिजर्भको आगामी बैठकमा ब्याजदर बढ्ने सम्भावनालाई बजारले ९६.५ प्रतिशतको सम्भाव्यता दिएको छ। सन् २०२७ को मार्चसम्ममा थप दुईपटकभन्दा बढी ब्याजदर वृद्धि हुन सक्ने अनुमानसमेत बजारमा गरिएको वालेचाले बताएका छन्।
मङ्गलबार बिहान सुनको मूल्य केही समय बढेको भए पनि समग्र बजार प्रवृत्ति अझै कमजोर रहेको उनको विश्लेषण छ।
लगातार तीन महिनादेखि उपभोक्ता मूल्यवृद्धि अनुमानभन्दा माथि रहनु र अमेरिकी केन्द्रीय बैंकका गभर्नर क्रिस्टोफर वालरले महँगी अझ बढेमा आधा प्रतिशत विन्दुले ब्याजदर बढाउन समर्थन गर्ने धारणा राख्नुले बजारमा ब्याजदर वृद्धिको आशंका थप बलियो बनाएको उनले बताए।
ब्याजदर बढ्ने अपेक्षाले अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बढाएको छ भने अमेरिकी डलर पनि बलियो भएको छ। ब्याज वा नियमित प्रतिफल नदिने र अमेरिकी डलरमा कारोबार हुने भएकाले डलर बलियो हुँदा सुनको आकर्षण घट्ने गर्छ। यही कारण सुनको मूल्यमा थप दबाब परेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
नेपालको सुन बजारमा पनि गिरावट
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य घट्न थालेसँगै नेपाली बजारमा पनि त्यसको प्रभाव देखिएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार मंगलबार (मंसिर १ गते) छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला १ हजार ९०० रुपैयाँ घटेर २ लाख ६७ हजार २०० रुपैयाँ कायम भएको छ। अघिल्लो दिन सुन प्रतितोला २ लाख ६९ हजार १०० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो।
त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि प्रतितोला ३० रुपैयाँ घटेर ३ हजार ४९० रुपैयाँ कायम भएको छ।
नेपालमा सुनको मूल्य निर्धारण गर्दा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कायम मूल्य र अमेरिकी डलरसँग नेपाली रुपैयाँको विनिमय दरलाई मुख्य आधार मानिन्छ। यसबाहेक आयातमा लाग्ने भन्सार महसुल, कर तथा अन्य लागतले पनि नेपाली बजारको मूल्यलाई प्रभाव पार्छन्।
त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन सस्तो हुँदैमा नेपालमा पनि सोही अनुपातमा मूल्य घट्छ भन्ने हुँदैन। डलरको तुलनामा नेपाली रुपैयाँ कमजोर भएमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आएको मूल्य गिरावटको प्रभाव घरेलु बजारमा कम देखिन सक्छ।
सुनको मूल्य घट्दै जाँदा उपभोक्तालाई राहत पुग्ने सम्भावना रहे पनि लगानीका रूपमा सुन खरिद गर्नेहरू भने थप मूल्य गिरावटको प्रतीक्षामा रहने गरेका छन्। ब्याजदर, डलरको मूल्य र विश्व अर्थतन्त्रको अनिश्चितताले आगामी दिनमा सुनको बजार कता जान्छ भन्ने निर्धारण गर्ने देखिन्छ।