Month: October 2026

लन्डन। माइक्रोसफ्टका अध्यक्ष ब्राड स्मिथले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को विकास र प्रयोगलाई सुरक्षित बनाउन तत्काल विश्वव्यापी नियमन आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनले अहिले एआईको तुलनामा दूधमा समेत बढी सुरक्षा मापदण्ड लागू हुने गरेको टिप्पणी गरेका छन्।

सोमबार बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा स्मिथले एआई प्रविधिको तीव्र विकाससँगै यसबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम नियन्त्रण गर्न विश्वव्यापी सुरक्षा नियम बनाउनुपर्ने बताएका हुन्।

उनका अनुसार एआई प्रणालीमा अनधिकृत पहुँच वा खराब नियत भएका एआई एजेन्टबाट आक्रमण भएमा त्यसबाट प्रभावित व्यक्ति वा संस्थालाई अनिवार्य रूपमा जानकारी दिने व्यवस्था हुनुपर्छ। त्यस्तै, जोखिम देखिएमा तत्काल प्रणाली रोक्न सकिने ‘आपत्कालीन ब्रेक’ को व्यवस्था पनि आवश्यक रहेको उनले बताए।

एआईसम्बन्धी दुर्घटना वा गम्भीर त्रुटि भएमा कम्पनीहरूले अनिवार्य रूपमा घटनाको विवरणसहित प्रतिवेदन तयार पार्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

“हामीलाई अन्य उत्पादनका हकमा यस्ता नियम कसरी लागू गर्ने भन्ने थाहा छ,” स्मिथले भने, “त्यही अनुभवबाट सिकेर एआईमा पनि कसरी लागू गर्न सकिन्छ भन्नेबारे सोच्नुपर्छ।”

उनले अहिले एआईभन्दा वासिङ मेसिनमा समेत बढी सुरक्षा नियम लागू हुने र किराना पसलमा बिक्री हुने प्रत्येक दूधको प्याकेटले सुरक्षा मापदण्ड तथा निरीक्षणको प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने उदाहरण दिए।

एन्थ्रोपिक र ओपनएआईजस्ता प्रविधि कम्पनीहरूले एआई एजेन्टको अनपेक्षित वा हानिकारक व्यवहारबारे जानकारी सार्वजनिक गर्न थालेका छन्। तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको एआई प्रविधिले भविष्यमा मानव अस्तित्वमै खतरा उत्पन्न गर्न सक्ने भन्दै अनुसन्धानकर्ताहरूले चेतावनी दिँदै आएका छन्।

केही कम्पनीले एआई विकासको गति कम गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्। तर, यसले नियमनको उद्देश्यबारे बहस पनि जन्माएको छ। आलोचकहरूले यस्ता प्रस्ताव आफ्ना कम्पनीको बजार अग्रता जोगाउन, सरकारको कडा हस्तक्षेप रोक्न वा तीव्र गतिमा भइरहेको खर्च नियन्त्रण गर्न प्रेरित हुन सक्ने प्रश्न उठाएका छन्।

स्मिथले एआई नियमनको नेतृत्व गर्न बेलायत उपयुक्त अवस्थामा रहेको बताए। पूर्वप्रधानमन्त्री ऋषि सुनकको कार्यकालमा स्थापना गरिएको एआई सुरक्षा संस्थानले यसमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने उनको भनाइ छ।

उनका अनुसार वासिङ्टनका अधिकारीहरूले ब्रसेल्सको तुलनामा लन्डनलाई फरक दृष्टिकोणले हेर्ने गरेका छन्। युरोपेली संघले आफ्नो एआई ऐनमार्फत जोखिमको स्तरअनुसार एआई प्रणालीलाई नियमन गर्दै आएको छ।

बेलायतको एआई सुरक्षा संस्थानले प्रमुख एआई मोडल विकासकर्ताहरूसँग भएका स्वैच्छिक सम्झौताका आधारमा ती मोडल सार्वजनिक प्रयोगमा आउनुअघि नै परीक्षण गर्ने पहुँच पाउँछ। यसबाट तिनको क्षमता र सम्भावित जोखिम मूल्याङ्कन गर्न सकिन्छ।

बेलायतका एआईमन्त्री कनिष्क नारायणले पनि हालको नियमन प्रणाली पर्याप्त नभएमा उन्नत एआई मोडलहरूलाई थप नियमन गर्ने विषयमा सरकारले विचार गर्न सक्ने बताएका छन्। (सिएनए)

 

अक्टोबर महिनाको अर्को जन्मरत्न टुरमलिन आकर्षक रङहरूको अद्भुत संसार हो। कोमल गुलाबी रङदेखि चम्किलो हरियो तथा बहुमूल्य प्याराइबा नीलोसम्मका विभिन्न रङमा पाइने यो रत्नले गहना पारखीहरूको मन जित्दै आएको छ।

रत्नहरूमध्ये टुरमलिनले जति रङ र डिजाइनमा सिर्जनात्मक स्वतन्त्रता सायदै अरूले दिन्छन्। अक्टोबर महिनाका दुई जन्मरत्नमध्ये ओपल र टुरमलिन पर्छन्। तर, हल्का गुलाबी, चम्किलो हरियो, उज्यालो नीलो र गाढा रातो रङसम्म फैलिएको यसको अद्भुत विविधताले टुरमलिनलाई विशेष आकर्षक बनाएको छ।

यसको नाम सिंहाली भाषाको टोरामल्ली शब्दबाट आएको हो, जसको अर्थ ‘मिश्रित रत्नहरू’ हुन्छ। रङहरूको असाधारण विविधताका कारण विगतमा टुरमलिनलाई अन्य बहुमूल्य रत्नसँग झुक्किने गरिन्थ्यो। हरियो टुरमलिनलाई पन्ना र रातो टुरमलिनलाई माणिक ठानिन्थ्यो। वैज्ञानिकहरूले १९औँ शताब्दीमा मात्रै टुरमलिनलाई छुट्टै खनिज समूहका रूपमा पहिचान गरेका थिए।

आज रङहरूको यही विविधताले टुरमलिनलाई विश्वका प्रतिष्ठित गहना निर्माता कम्पनी र रत्न सङ्कलकहरूको प्रिय बनाएको छ। जन्मरत्नका रूपमा यसलाई सन्तुलन, सुरक्षा र सिर्जनशीलताको प्रतीक मानिन्छ। यद्यपि, यसको प्रतीकात्मक अर्थ रङअनुसार फरक हुन सक्छ।

कार्टियर, भ्यान क्लीफ एन्ड आर्पेल्स तथा ह्यारी विन्स्टनजस्ता प्रतिष्ठित ब्रान्डले टुरमलिनको प्रयोगबाट आकर्षक गहना तयार गरेका छन्। अक्टोबर महिनामा मात्रै नभई वर्षभरि विशेष अवसरमा लगाउन मिल्ने यी गहनाले टुरमलिनको सौन्दर्य र बहुमूल्यता झल्काउँछन्।

टुरमलिनका आकर्षक गहना : विश्वप्रसिद्ध ब्रान्डका उत्कृष्ट सिर्जना

डिभाज ड्रीम नेकलेस

रोमको प्राचीन काराकाल्ला स्नानगृहमा देखिने पङ्खाकार मोजाइक डिजाइनबाट प्रेरित बुल्गारीको ‘डिभाज ड्रीम’ नेकलेसमा टुरमलिनलाई विशेष महत्त्व दिइएको छ। १८ क्यारेट गुलाबी सुनबाट बनेको यस हारको हीराले सजाइएको आकर्षक पेन्डेन्टको बीचमा नासपाती आकारको हरियो टुरमलिन जडिएको छ। यसले बुल्गारीको रोमन सांस्कृतिक विरासतलाई झल्काउँछ।

बटरफ्लाई टुरमलिन एन्ड डायमन्ड रिङ

ग्राफको चर्चित पुतली आकारको डिजाइन परिवर्तन, पुनर्जन्म र स्वतन्त्रताको प्रतीक हो। यस औँठीमा नासपाती तथा मारक्विज आकारका दुई हीरालाई टुरमलिन जडित औँठीमाथि सजाइएको छ। प्रकृतिको क्षणभङ्गुर सुन्दरतालाई प्रतिबिम्बित गर्ने यो औँठी अन्य गहनासँग मिलाएर वा एक्लै आकर्षक देखिने गरी लगाउन सकिन्छ।

बर्ड अन अ रक ड्रप इयररिङ्स

जाँ स्लुम्बर्जरले सिर्जना गरेको चर्चित ‘बर्ड अन अ रक’ डिजाइन सार्वजनिक भएको छ दशकभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि आनन्द, आशावाद र असीम सम्भावनाको प्रतीकका रूपमा लोकप्रिय छ।

यसको नयाँ संस्करणमा हरियो अण्डाकार टुरमलिन प्रयोग गरी झुम्का तयार गरिएको छ। हीरा र माणिकले सजाइएको यो सिर्जनाले टिफनी एन्ड कम्पनीको उत्कृष्ट गहना निर्माण कला प्रदर्शन गर्छ। अक्टोबरको जन्मरत्न टुरमलिन समावेश भएका आधुनिक बहुमूल्य गहनामध्ये यसलाई विशेष आकर्षक मानिन्छ।

ज्याज एज र्‍याप्सोडी पिंक टुरमलिन रिङ

परिष्कृत ज्यामितीय बनावटको यो औँठीमा १.४२ क्यारेटको चम्किलो गुलाबी टुरमलिनलाई मुख्य आकर्षण बनाइएको छ। पन्ना काट्ने शैलीमा तयार पारिएको टुरमलिनलाई गोलाकार हीराले घेरिएको छ।

यसको सिधा रेखा तथा सुगठित बनावटले आर्ट डेको शैलीको आधुनिक र परिष्कृत सौन्दर्य झल्काउँछ। एक्लै लगाउँदा होस् वा अन्य औँठीसँग मिलाएर, यसले आकर्षक उपस्थिति दिन्छ।

बेजेल सेट टेनिस ब्रेसलेट

समय, स्थान र बदलिँदो फेसनभन्दा माथि लोकप्रिय रहँदै आएको गहनामध्ये टेनिस ब्रेसलेट पनि एक हो। परम्परागत हीराको सट्टा गुलाबी टुरमलिन प्रयोग गर्दा यसले थप रङीन र आकर्षक रूप पाउँछ।

डेभिड युर्मनको यस ब्रेसलेटमा अक्टोबरको जन्मरत्न टुरमलिनलाई पङ्क्तिबद्ध रूपमा जडिएको छ। यसको कोमल र चम्किलो बनावटले क्लासिक गहनालाई स्त्रीसुलभ सौन्दर्य प्रदान गर्छ। सामान्य सेतो टी–सर्टदेखि आकर्षक कालो पोसाकसम्मका विभिन्न पहिरनसँग यो सुहाउँछ।

प्याराइबा टुरमलिन एन्ड डायमन्ड नेकलेस

दुर्लभ रत्नप्रतिको ह्यारी विन्स्टनको आकर्षण र उत्कृष्ट शिल्पकलाको नमुना हो यो विशिष्ट हार। यसमा १६ क्यारेटको त्रिकोणाकार प्याराइबा टुरमलिन जडिएको छ।

‘टक टु मी, ह्यारी विन्स्टन’ सङ्ग्रहअन्तर्गत सार्वजनिक गरिएको यस हारमा ५।०१ क्यारेटको नासपाती आकारको पहेँलो हीरा र ६५ क्यारेटभन्दा बढी तौलका अन्य चम्किला हीरा प्रयोग गरिएका छन्। नीलो रङको दुर्लभ प्याराइबा टुरमलिनलाई हीराको चमकले घेरिएको यो हार भव्यता र सौन्दर्यको उत्कृष्ट संयोजन हो।

हाइ ज्वेलरी इयररिङ्स

कार्टियरका यी झुम्कामा अक्टोबर महिनाका दुवै जन्मरत्न—टुरमलिन र ओपल—समावेश छन्। नीलोपन मिसिएको हल्का हरियो टुरमलिनसँग कुशन आकारका हल्का गुलाबी टुरमलिन जडिएका छन्। त्यस्तै, अस्ट्रेलियाबाट प्राप्त अण्डाकार क्याबोचोन कट ओपल पनि प्रयोग गरिएको छ।

थप क्याबोचोन कट टुरमलिन र चम्किलो हीराले सजाइएको प्लाटिनमको यो झुम्काले कार्टियरको उच्चस्तरीय गहना निर्माण सीपलाई उजागर गर्छ। विभिन्न रङ र आकारको संयोजनले यसलाई भीडमा समेत अलग देखिने बनाएको छ।

ककटेल रिङ

पियाजेको ‘मिन्टी जेस्ट’ औँठी ताजा ककटेलबाट प्रेरित डिजाइनमा तयार गरिएको छ। यसमा ६ क्यारेटको हरियो टुरमलिनलाई केन्द्रमा राखिएको छ। वरिपरि १० वटा पहेँला नीलम, एउटा स्पेसार्टाइट र १८ वटा चम्किला हीरा जडिएका छन्।

यस औँठीको विशेषता यसको दोहोरो प्रयोग हो। सम्पूर्ण डिजाइनसहित लगाउन सकिन्छ वा बीचमा रहेको टुरमलिनलाई मात्र प्रयोग गरेर सरल शैली अपनाउन सकिन्छ। रङीन रत्न तथा हीराको संयोजनले यसलाई उत्सवमय र आकर्षक बनाएको छ।

टुरमलिन किन विशेष छ?

टुरमलिनको सबैभन्दा ठूलो विशेषता यसको रङहरूको विविधता हो। गुलाबी, हरियो, रातो र नीलोदेखि दुर्लभ प्याराइबा नीलोसम्म पाइने यस रत्नले गहनालाई फरक पहिचान दिन्छ। अक्टोबर महिनाको जन्मरत्नका रूपमा यसलाई सन्तुलन, सुरक्षा र सिर्जनशीलताको प्रतीक मानिन्छ। यही बहुरङी सौन्दर्य, दुर्लभता र डिजाइनमा प्रयोग गर्न सकिने सम्भावनाका कारण टुरमलिन विश्वका गहना पारखीहरूको रोजाइमा पर्दै आएको छ। (सिएनए फिचर)

 

बैंकक। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) पूर्वाधारमा भइरहेको ठूलो लगानीले विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धिदर करिब ३ प्रतिशत कायम राख्न मद्दत गरेको छ। एआईका लागि आवश्यक हार्डवेयर आपूर्ति गर्ने थाइल्यान्डलगायत एसियाली मुलुकले यसबाट उल्लेखनीय लाभ लिइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) की प्रबन्ध निर्देशक क्रिस्टालिना जर्जिएभाले बताएकी छन्।

सोमबार बैंककमा आईएमएफ र विश्व बैंकको बैठकमा बोल्दै उनले एआई लगानीले एसियाका विकसित अर्थतन्त्रको आर्थिक वृद्धिदरमा ०.५ देखि १ प्रतिशत बिन्दुसम्म र उदीयमान अर्थतन्त्रमा ०.२ देखि ०.८ प्रतिशत बिन्दुसम्म योगदान पुर्‍याउन सक्ने बताइन्।

उनका अनुसार एआईले रोजगारी, शिक्षा, आर्थिक वृद्धि र सरकारी राजस्व प्रणालीमा व्यापक परिवर्तन ल्याउनेछ। आईएमएफको अनुमानअनुसार समयक्रममा विश्वका करिब ४० प्रतिशत रोजगारीको स्वरूप परिवर्तन हुन, महत्त्व घट्न वा समाप्त हुन सक्छ।

अमेरिकामा करिब १० प्रतिशत रोजगारीमा एआईसम्बन्धी सीप आवश्यक पर्न थालेको प्रारम्भिक अध्ययनले देखाएको उनले बताइन्।

विश्व बैंकका अध्यक्ष अजय बङ्गाले कृषि, स्वास्थ्य र शिक्षामा उत्पादकत्व बढाउन लक्षित एआई प्रविधिको प्रयोगमा जोड दिए। सिंगापुरका राष्ट्रपति थर्मन षण्मुगरत्नमले भने एआईका कारण विश्वविद्यालयबाट स्नातक हुने युवाका लागि पहिलो रोजगारी पाउन चुनौती बढेको बताए।

उनले एआईले विकसित र विकासशील मुलुकबीच आर्थिक वृद्धि तथा रोजगारीको खाडल फराकिलो बनाउन सक्ने भन्दै प्रविधिको उपयोगबाट नयाँ र गुणस्तरीय रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

सिएनआई अनलाईनका अनुसार, आईएमएफले सन् २०२६ मा विश्व अर्थतन्त्र ३ प्रतिशतले वृद्धि हुने प्रक्षेपण गरेको छ । संस्थाले मंगलबार आर्थिक वृद्धिसम्बन्धी अद्यावधिक अनुमान सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ।

काठमाडौं। दसैँको पूर्वसन्ध्यामा नगरकोटमा असोज २८ देखि ३१ गतेसम्म चारदिने ‘चङ्गा चेट’ प्रि(दसैँ उत्सव आयोजना हुने भएको छ। केही वर्षदेखि रोकिएको नगरकोटको चङ्गा उडाउने परम्परालाई निरन्तरता दिँदै यस वर्षदेखि कार्यक्रम पुनः सञ्चालन गर्न लागिएको हो।

नगरकोटमा दुई दशकभन्दा लामो समयदेखि दसैँको अवसरमा चङ्गा उडाउने तथा सामूहिक रूपमा उत्सव मनाउने परम्परा रहँदै आएको छ। यही परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउने र नेपाली संस्कृति, पारिवारिक जमघट तथा सामूहिक उत्सवलाई प्रवर्द्धन गर्ने मुख्य उद्देश्यले नगरकोटस्थित माउन्टेन भिस्टा रिट्रिटमा कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएको आयोजकले जनाएको छ। कार्यक्रममा विदेशी पर्यटकका लागि समेत विशेष आकर्षण रहनेछ।

चार दिनसम्म सञ्चालन हुने कार्यक्रममा चङ्गा उडाउने गतिविधिसँगै लाइभ म्युजिक तथा नृत्य, फुड स्टल, फेस पेन्टिङ, पोटरी, जादु तथा स्टाण्ड अप कमेडीलगायत मनोरञ्जनात्मक गतिविधि सञ्चालन गरिनेछ। सहभागीहरूले दसैँ विशेष खानपानका साथै हिटेड स्विमिङ पुल र ज्याकुजीको सुविधा पनि लिन सक्नेछन्। काठमाडौं उपत्यकाबाट नगरकोट आउने सहभागीका लागि अतिरिक्त शुल्कमा यातायात सुविधा उपलब्ध गराइने आयोजकले जनाएको छ।

नगरकोटका पर्यटन व्यवसायी तथा माउन्टेन भिस्टा रिट्रिटका सञ्चालक अर्जुन सिंह ठकुरीले ‘चङ्गा चेट’लाई मनोरञ्जनमा मात्र सीमित नराखी नेपाली संस्कृति र परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउने अवसरका रूपमा लिइएको बताए। “नगरकोटमा दुई दशकदेखि चङ्गा चेट हुँदै आएको हो। बीचमा रोकिएको थियो, तर यस वर्षदेखि पुनः ‘यसपालिको दसैँ‘ आकाशमा चङ्गा, मनमा उमङ्ग१’ भन्ने नारासहित आयोजना गर्न लागेका छौँ,” ठकुरीले भने। उनले यो कार्यम्रलाई सामान्य रुपमा नभएर ठूलै महोत्सवको रुपमा अगाडी बढाउने योजना रहेको बताए।

कार्यक्रममा पूर्वमिस नेपाल उषा खड्गीलगायत कलाकारहरूको सहभागिता रहने आयोजकले जनाएको छ। मनोरञ्जन, साहित्य, स्वास्थ्य, शिक्षा तथा कर्पोरेट क्षेत्रका व्यक्तित्वसँगै परिवार र सर्वसाधारणको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ। नगरकोटका पर्यटन व्यवशायीहरूले चारदिने कार्यक्रममा विभिन्न कलाकारहरूको प्रस्तुति रहने बताएका छन् ।